Patent Stratejisi

Farklı kuruluşlar, farklı stratejiler gerektirir

Startuplar

Bir startup için patent stratejisi çoğu zaman, sınırlı kaynakları yönetirken değerli gelecek seçeneklerini koruma çalışmasıdır.

Amaç her zaman büyük bir portföy oluşturmak değildir. Asıl hedef, şirketin ticari değerini yaratan teknoloji çevresinde savunulabilir bir konum oluştururken şirketin gelişmesine, yatırım almasına ve yeni pazarlara girmesine imkân verecek esnekliği korumaktır.

Bir startup stratejisinde şu konular ele alınabilir:

• Şirketin gerçek rekabet avantajını koruyan buluşların belirlenmesi
• Patent koruması ile ticari sır arasında seçim yapılması
• Patent başvurularının ürün lansmanları, yatırımcı sunumları ve kamuya yapılan açıklamalarla koordine edilmesi
• İlk başvurunun öngörülebilir teknik gelişmeleri de kapsayabilecek genişlikte hazırlanması
• Rüçhan yılının ek veriler üretmek ve ticari planı netleştirmek için kullanılması
• PCT başvurusunun yatırım, lisanslama veya pazar doğrulaması için faydalı bir süre sağlayıp sağlamayacağının değerlendirilmesi
• Ulusal aşama masraflarının finansman aşamalarıyla uyumlu hâle getirilmesi
• Kaynakların ticari açıdan anlamlı bir veya birkaç patent ailesine yönlendirilmesi
• Kurucular, çalışanlar ve danışmanlar tarafından oluşturulan hakların şirkete usulüne uygun biçimde devredilmesi
• Portföyün yatırım veya işlem öncesi hukuki incelemeye hazırlanması

Bir startup için iyi tasarlanmış tek bir patent ailesi, açık bir ticari amacı bulunmayan daha büyük bir başvuru grubundan daha değerli olabilir.

Üniversiteler ve araştırma kuruluşları

Üniversiteler araştırma, yayın, işbirliği ve ticarileştirme süreçlerinin kesişiminde faaliyet gösterir.

Bu nedenle patent stratejisinde yalnızca patentlenebilirlik değil; akademik yayınlar, kurumsal hak sahipliği, araştırma fonları, sanayi işbirlikleri ve teknoloji transferi imkânları da dikkate alınmalıdır.

İlgili kararlar şunları içerebilir:

• Bilimsel yayın, konferans sunumu veya tez açıklamasından önce başvuru yapılması
• Birden fazla bölümün veya kuruluşun yer aldığı çalışmalarda buluşçuluğun ve hak sahipliğinin belirlenmesi
• Fonlama koşullarının ve üniversite–sanayi işbirliği sözleşmelerinin incelenmesi
• Patentlenebilir bir buluş ile esas olarak bilimsel değer taşıyan araştırma sonucunun birbirinden ayrılması
• Anlamlı bir patent korumasını destekleyecek yeterli teknik verinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi
• Rüçhan yılı içerisinde ticari ilginin ve lisanslama ihtimalinin ölçülmesi
• Önemli uluslararası masraflar ortaya çıkmadan önce PCT başvurusunun gerekli olup olmadığına karar verilmesi
• Gerçekçi lisanslama veya spin-off olanaklarına göre ülke seçimi yapılması
• Mevcut bir şirkete lisans verilmesi ile yeni bir spin-off kurulması seçeneklerinin yapılandırılması
• Başvuru, inceleme ve yıllık ücretlerin hangi tarafça karşılanacağının belirlenmesi

Bilimsel açıdan önemli olan her sonuç, uluslararası patent korumasını haklı çıkarmayabilir. Temel soru, elde edilmesi planlanan hakların geliştirme, lisanslama veya ticari uygulama için gerçekçi bir yol sağlayıp sağlamadığıdır.

Kurumsal patent portföyleri

Yerleşik şirketler bakımından sorun çoğu zaman patentlerin bulunmaması değil, portföyün karmaşıklığıdır.

Kurumsal patent stratejisi; araştırma ve geliştirme, ürün yönetimi, ticari birimler, finans ekipleri ve hukuk fonksiyonları arasında devamlı koordinasyon gerektirir. Her patent ailesinin şirket içerisinde tanımlanabilir bir işlevi bulunmalıdır.

Kurumsal strateji şu çalışmaları içerebilir:

• Buluş bildirimlerinin değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi
• Patent ailelerinin ürünler, teknolojiler ve iş birimleriyle eşleştirilmesi
• Temel, savunma amaçlı, engelleyici ve lisanslamaya yönelik hakların ayrılması
• Örtüşen veya mükerrer korumaların belirlenmesi
• Rakiplerin ve komşu teknoloji alanlarının izlenmesi
• PCT ülke girişlerinin satış, üretim ve hakların uygulanmasına ilişkin önceliklerle koordine edilmesi
• Bölünmüş veya bağlantılı başvurularla gelecekteki istem seçeneklerinin korunması
• İtiraz, hükümsüzlük ve tecavüz davalarına ilişkin risklerin değerlendirilmesi
• Üniter koruma ile ulusal validasyonlar arasında seçim yapılması
• Yıllık ücretlerin ödenmesinden önce yapılandırılmış portföy incelemeleri gerçekleştirilmesi
• Korunması, lisanslanması, devredilmesi veya terk edilmesi gereken patentlerin belirlenmesi

Bir portföyün başarısı yalnızca içerdiği patent sayısıyla ölçülemez. Portföyün gücü, bu hakların ürünleri, pazarları ve şirketin stratejik tercihlerini ne ölçüde desteklediğine bağlıdır.

Her aşama bir karar noktasıdır

Patent stratejisi, teknolojinin yaşam döngüsü boyunca gelişir. Her prosedürel son tarih, başvurunun dayandığı ticari varsayımları yeniden değerlendirmek için de bir fırsattır.

Başvurudan önce

İlk karar, başvurunun nerede yapılacağı değil, patent başvurusunun doğru koruma yöntemi olup olmadığıdır.

Bu aşamada şu konuları değerlendiriyoruz:

• Buluşun ticari işlevi
• Patent tecavüzünün uygulamada tespit edilip edilemeyeceği
• Teknolojinin gizli tutulup tutulamayacağı
• Bağımsız geliştirme veya tersine mühendislik riski
• Hak sahipliği ve buluşçuluk
• Mevcut teknik verilerin yeterliliği
• Planlanan açıklamalar ve ürün lansmanları
• Buluşun ürünün genel mimarisiyle ilişkisi

İlk başvuru ve rüçhan yılı

İlk başvuru hem mevcut buluşu hem de makul olarak öngörülebilecek gelişmeleri desteklemelidir.

Rüçhan yılı boyunca strateji şu gelişmelere göre yeniden şekillendirilebilir:

• Yeni deneysel veya teknik sonuçlar
• Patentlenebilirlik araştırmasının bulguları
• Ürün geliştirme kararları
• Yatırımcıların ve iş ortaklarının geri bildirimleri
• Rakip faaliyetleri
• İş modelindeki değişiklikler
• Yeni belirlenen varyasyonlar veya kullanım alanları

Gerektiğinde, ilk başvuruda yeterince açıklanmayan geliştirmeleri korumak için ek başvurular yapılabilir.

PCT stratejisi

PCT başvurusu bir dünya patenti değildir. Ulusal ve bölgesel başvurulara ilişkin pek çok kararı ertelerken uluslararası seçenekleri korumaya yarayan bir mekanizmadır.

PCT başvurusu ülke satın almaz; zaman ve bilgi kazandırır.

PCT başvurusunun değeri, kuruluşun uluslararası aşama süresince ne öğrenmeyi veya neyi başarmayı beklediğine bağlıdır. Bunlar; araştırma sonuçlarının alınmasını, teknik geliştirmenin tamamlanmasını, iş ortaklarının belirlenmesini, yatırım sağlanmasını veya hangi pazarların ticari açıdan anlamlı olduğunun anlaşılmasını içerebilir.

Ulusal veya bölgesel aşamaya girişten önce şu hususları değerlendiriyoruz:

• Mevcut ve gelecekteki pazarlar
• Üretim yerleri ve tedarik zincirleri
• Rakiplerin faaliyetleri
• İthalat ve dağıtım kanalları
• Patent tecavüzünün uygulamada tespit edilebilirliği
• Hakların uygulanabileceği hukuki ortam
• Lisanslama imkânları
• Ürünün öngörülen piyasaya çıkış tarihi
• Teknolojinin kalan ticari ömrü
• İnceleme ve sürdürme işlemlerinin toplam maliyeti

Bu nedenle uygun PCT ülke giriş stratejisi her kuruluş için farklı olabilir. Bir startup kaynaklarını yatırımcılar açısından kritik olan sınırlı sayıdaki ülkeye yönlendirebilir. Bir üniversite, potansiyel lisans alanın faaliyet gösterdiği pazarları tercih edebilir. Uluslararası bir şirket ise satış pazarlarının yanında rakiplerinin temel üretim merkezlerinde de koruma elde etmek isteyebilir.

İnceleme ve istem stratejisi

İnceleme sürecinin amacı yalnızca patent belgesi almak değildir. Amaç, gerçek bir ticari işlev yerine getiren istemler elde etmektir.

Stratejik kararlar şu konuları içerebilir:

• Daha geniş istemlerin ek argüman veya değişiklik yapılmasını haklı çıkarıp çıkarmadığı
• Daha hızlı patent verilmesinin, daha geniş koruma arayışından daha değerli olup olmadığı
• Bölünmüş bir başvuruyla farklı bir buluşun veya ticari uygulamanın korunup korunmaması
• Farklı istem kategorilerinin hakların uygulanmasını kolaylaştırıp kolaylaştırmayacağı
• Değişikliklerin patentin geçerliliğini ve yorumunu nasıl etkileyebileceği
• Elde edilecek istemlerin tespit ve ispat edilebilir faaliyetleri kapsayıp kapsamadığı

Hızlı şekilde verilmiş ancak ticari önem taşımayan bir patent, ürün ve pazara göre dikkatle geliştirilmiş bir istem takımından daha az yararlı olabilir.

Patent verilmesi, validasyon ve üniter koruma

Avrupa patentinin verilmesi yeni bir stratejik karar doğurur: Koruma nerede ve hangi yapıda devam ettirilmelidir?

Üniter Patent geniş bir bölgesel koruma ve merkezi idare imkânı sağlayabilir. Ancak aynı zamanda, yıllık ücret bütçesini yönetmek amacıyla daha sonra ülke ülke daraltılamayan tek bir bölgesel paket oluşturur.

Klasik ulusal validasyonlar, şirketin şu ihtiyaçlara sahip olduğu durumlarda daha uygun olabilir:

• Korumanın yalnızca belirli pazarlarda sürdürülmesi
• Coğrafi portföyün zaman içinde değiştirilebilmesi
• Ticari öncelikler değiştikçe belirli ülkelerdeki korumanın sona erdirilebilmesi
• Hakların uygulanması veya hükümsüz kılınmasına ilişkin belirli risklerin dağıtılması
• Ülkelere göre farklı lisanslama stratejileri geliştirilmesi

Katılımcı ülkelerin çoğunda uzun vadeli korumanın ticari olarak gerekçelendirilebildiği ve merkezi idare ile hakların merkezi biçimde uygulanmasının sağladığı avantajların ülke bazında esneklik ihtiyacına ağır bastığı durumlarda üniter koruma cazip olabilir.

Aynı analiz her patent için aynı sonucu vermez. Bir ilaç ürünü, endüstriyel bileşen ve kısa yaşam döngüsüne sahip dijital teknoloji birbirinden tamamen farklı coğrafi koruma yapılarına ihtiyaç duyabilir.

Sürdürmek, yeniden odaklamak, lisanslamak veya terk etmek

Her yıllık ücret son tarihi yeni bir yatırım kararıdır.

Bir patent yalnızca önceki yıl yıllık ücreti ödendiği için sürdürülmemelidir. Değerlendirilecek unsurlar şunları içerebilir:

• Korunan teknolojinin hâlen kullanılıp kullanılmadığı
• Mevcut ve beklenen gelir
• Rakiplerin faaliyetleri
• Patentin kalan süresi
• İstemlerin gücü ve uygulamadaki önemi
• Patent tecavüzünün tespit edilebilirliği
• Örtüşen patent ailelerinin bulunup bulunmadığı
• Lisanslama veya devir imkânları
• Yaklaşan düzenleyici veya teknik gelişmeler
• Her ülkede korumayı sürdürmenin maliyeti

Bazı haklar korunmalıdır. Diğerlerinin coğrafi kapsamı daraltılabilir, lisanslanabilir, devredilebilir veya sona ermesine izin verilebilir. Portföy incelemesinin amacı, kaynakları stratejik değer yaratmayı sürdüren haklara yönlendirmektir.

Belirsizlik altında strateji

Patent kararları çoğu zaman teknolojinin ticari sonucu henüz bilinmeden verilmek zorundadır.

Bu nedenle yalnızca bir patentin bugünkü değerini değil, gelecekte korunmasını sağladığı seçenekleri de dikkate alıyoruz. Bir ilk başvuru, PCT başvurusu veya bölünmüş başvuru, daha iyi teknik veya ticari bilgiler elde edilene kadar önemli bir seçeneği açık tutarak değer yaratabilir.

Analizimizde şu unsurlardan yararlanılabilir:

• Karar ağaçları ve alternatif senaryolar
• Hukuki, teknik ve ticari risk faktörleri
• Patentin çevresindeki haklar içindeki konumu
• Beklenen ekonomik faydalar
• Karşılaştırılabilir teknolojiler ve işlemler
• Makul alternatiflerin maliyeti
• Gelecekteki geliştirme ve lisanslama imkânları
• Kararın dayandığı varsayımların kalitesi

Patent değerlemesi, tek ve kesin bir parasal rakam olarak ele alınmaz. Bir karar çerçevesi olarak kullanılır: Ne kadar yatırım yapılmalıdır, hangi bilgilere hâlâ ihtiyaç vardır ve hangi gelecek seçeneklerinin korunması anlamlıdır?

Patent sayısından portföy zekâsına

Her patenti veya patent ailesini hukuki, teknik ve ticari unsurların birleşimi olarak değerlendiriyoruz.

Bu değerlendirme şu konuları içerebilir:

• İstemlerin kapsamı ve kalitesi
• Kalan koruma süresi
• Hak sahipliği ve sözleşmesel kısıtlamalar
• Mevcut ve gelecekteki ürünlerin kapsam içinde bulunması
• Alternatif tasarım ve patent etrafından dolaşma imkânları
• Patentin rakipler bakımından önemi
• Hakların uygulanabilirliği ve patent tecavüzünün görünürlüğü
• Coğrafi kapsam
• Lisanslama potansiyeli
• Bağlantılı patentler, ticari sırlar ve düzenleyici haklarla etkileşim
• Derdest başvuruların koruduğu gelecekteki karar seçenekleri

Bu yaklaşım, patentlerin yalnızca sayılmasının ötesine geçilmesini ve her hakkın tanımlanmış bir stratejik işlev üstlendiği bir portföy oluşturulmasını sağlar.

Stratejik yaklaşımımız

Kuruluşun yapısına ve portföyün bulunduğu aşamaya göre çalışmalarımız şunları içerebilir:

• Buluş ve portföy çalıştayları
• Başvuru ve rüçhan stratejileri
• Patent ile ticari sır arasındaki seçime ilişkin değerlendirmeler
• PCT ve ulusal aşama planlaması
• Pazar ve rakip odaklı ülke seçimi
• Üniter Patent ile ulusal validasyonların karşılaştırılması
• İstem ve bölünmüş başvuru stratejisi
• Yıllık portföy incelemeleri
• Sürdürme ve terk önerileri
• Lisans ve işlem hazırlıkları
• Startuplar, üniversiteler ve kurumsal fikrî mülkiyet ekipleri için karar modelleri

Ortaya çıkan sonuç sabit bir başvuru planı değildir. Teknoloji, pazar, bütçe ve kuruluşla birlikte gelişmek üzere tasarlanmış bir stratejidir.

Değişime uyum sağlayabilen bir portföy oluşturun

Temel soru yalnızca patent başvurusunun hangi ülkelerde yapılabileceği değildir.

Asıl mesele, hakkın neyi gerçekleştirmesi gerektiğini, hangi gelecek seçeneklerinin açık tutulacağını ve mevcut kaynakların gerçekten önemli olan korumaya nasıl yönlendirileceğini belirlemektir.

Patent stratejinizi Stan Advoka ile değerlendirin.
info@stanadvoka.com